In 1956 ontdekte de Nieuw-Zeelandse kinesitherapeut Robin McKenzie, bij het observeren van een rugpatiënt, dat diens klachten verbeterden via het aannemen van een holle rug. Dit was totaal tegengesteld aan de toen geldende regels van bekkenkantelingen en de klassieke buikspieroefeningen. Het is de verdienste van Robin McKenzie dat hij, tegen de stroom in, zijn eigen bevindingen volgde en hieruit zijn behandelingsmethode ontwikkelde. In de jaren 70 werd hij bekend tot in de VS waar zijn ideeën met groot enthousiasme werden ontvangen. Hij richtte in 1982 het Internationaal McKenzie Instituut op om artsen en kinesitherapeuten op te leiden om deze behandelingswijze op een gestandaardiseerde en correcte wijze uit te kunnen voeren. Spoedig inspireerde hij talloze kinesitherapeuten en artsen uit Europa, Noord- en Zuid-Amerika, Azië en Oceanië. Robin McKenzie kreeg internationale erkenning door zijn vernieuwende behandelingswijze maar ook door zijn publicaties in gerenommeerde internationale wetenschappelijke tijdschriften. Tot op heden begeleidt het Internationaal McKenzie Instituut niet alleen de opleidingen, maar ondersteunt het ook permanent wetenschappelijk onderzoek. Dit maakt van de McKenzietherapie, wereldwijd, de meest wetenschappelijk onderbouwde therapie ter behandeling van rug-, nek-, hoofdpijn en klachten aan de ledematen. Robin McKenzie overleed op 13 mei 2013 in Raumati, New Zealand, hij werd 82 jaar. Zijn nalatenschap leeft verder in alle McKenzietherapeuten over meer dan 40 landen. https://static.wixstatic.com/media/undefined Robin McKenzie en Patrick Van den Eynde, maart 2007, Queenstown, New Zealand.

Na zijn studies van Lic. Kinesitherapie en Motorische Revalidatie, aan de KULeuven, en Manuele Therapie (NFDLK), behaalde hij het diploma van Orthopedische Geneeskunde (Cyriax-methode) en het Credentialing diploma van Mechanische Diagnose en Therapie (Cred MDT) of de McKenzietherapie. Reeds meer dan 30 jaar is hij in de ban van McKenzie. Hij was één van de pioniers van de McKenzie methode in België en introduceerde als eerste de principes van de McKenzietherapie in de (Oost-) Vlaamse geneeskundige wereld. Hij volgde "International Conferences", "Postgraduate Studies" en "Master Classes" in • Philadelphia (*), USA (1997) • Maastricht (*) en Den Haag, Nederland (1999*-2009-2011-2017-2019) • Cheltenham, UK (2001) • Rome, Italië (2003) • Queenstown (*), New Zealand (2007) • Kopenhagen, Denemarken (2015) (*) onder supervisie van Robin McKenzie. Zijn publicaties verschenen in “Cyriax-Info, BWVOG”, in “Nieuwsbrief McKenzie Instituut Benelux”, in “Newsletter McKenzie Institute United Kingdom” en in “Visite Magazine, Editie Aalst en omstreken". Hij publiceerde in 2025, als eerste kinesitherapeut ooit, in het "Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology" (JEADV) het artikel: Patrick Van den Eynde, Chris Monten, Lieve Meuleman, Hans van Helvoirt, Geert Moyaert. Mechanical treatment of common neuropathic itch syndromes: a retrospective observational evaluation of McKenzie method for Brachioradial Pruritis and Notalgia Paresthetica, JEADV, Volume 4, Issue 5, December 2025, Pages 1075-1081. Dat maakt hem tot " A member of the academic society". Hij geeft lezingen i.v.m. de McKenzietherapie voor huisartsen, artsen fysische geneeskunde, neurochirurgen, mond-, kaak- en aangezichtschirurgen en artsen-specialist dermatologie. Op aanvraag geeft hij bijscholing over preventie van nek- en rugklachten met hef- en tiltechnieken in bedrijven, scholen en rustoorden. Patrick Van den Eynde is niet geconventioneerd.

De McKenzietherapie is een behandeling tegen rug-, nek-, hoofd- en kaakgewrichtspijn en klachten aan de ledematen. Bij veel van deze pijnen zijn verkeerde houdingen of belastende bewegingen de oorzaak. Bij de eerste consultatie wordt de patiënt gescreend via specifieke vragen (anamnese) en een klinisch bewegingsonderzoek. Als de patiënt in aanmerking komt voor de McKenzietherapie start het bestrijden van de pijn onmiddelijk. Dit gebeurt meestal via aangepaste oefeningen en houdingscorrecties die direct worden aangeleerd. Dit moet de patiënt op regelmatige basis uitvoeren, zelfs binnen de werksituatie (mits de nodige aanpassingen). Naast het oplossen van de klacht(en) is het even belangrijk dat de patiënt pijnvrij blijft. Hiervoor wordt de oorzaak aangepakt en de preventie van de klachten verduidelijkt. Het heel snel normaal kunnen functioneren (hervatting van werk en hobby's) is één van de streefdoelen van de McKenzietherapie. Na het aanleren wat de patiënt moet doen, bij herval, is de patiënt in staat alles zelf onder controle te krijgen en te houden. De “key to succes” is het dagelijks meerdere malen oefenen en het correct aanpassen van de houding. Zo wordt de patiënt onafhankelijk van de therapeut. Dit alles gebeurt in relatief korte behandelingssessies (gemid. 5 beurten van elk 30 minuten, voor courante verstrekkingen), wat de McKenzietherapie tijd- en kostenbesparend maakt. Dus de McKenzietherapie zorgt voor 1. het oplossen van de klachten/pijn, 2. het aanpakken van de oorzaak hiervan, 3. het snel terug normaal kunnen functioneren, 4. de preventie van de klachten/pijn, 5. het zelf kunnen oplossen bij herval, 6. korte behandelingssessies voor courante verstrekkingen.

Rug-, nek-, hoofd- en kaakgewrichtspijn en klachten aan de ledematen verschillen dikwijls in oorzaak, in verloop en in oplossing, waardoor in de McKenzietherapie niet altijd dezelfde oefeningen worden voorgesteld. Oefeningen en bijhorende informatie kunnen pas worden geadviseerd na een uitgebreid McKenzieonderzoek. Er is een individuele beoordeling nodig om te bepalen welke specifieke oefeningen zouden kunnen helpen. Dit moet voor elke consultatie opnieuw worden geëvalueerd en indien nodig worden aangepast. De oefeningen worden o.a. bepaald door: - het stadium van de klachten (plotse of lang bestaande pijnen), - de ernst van de klachten (al dan niet met uitstraling naar de ledematen), - de intensiteit van de klachten (hevig of sluimerend), - het type van patiënt (sportman tegenover gepensioneerde huisvrouw). De belangrijkste opdracht van een erkende McKenzie therapeut bestaat er in om de juiste “mechanische diagnose” te stellen waaruit de aangepaste oefeningen en houdingscorrecties kunnen worden afgeleid. Dit correct aanleren en het individueel aanpassen, per consultatie, is niet voor elke patiënt gelijk. Een lijst van oefeningen met bijhorende foto’s op deze site plaatsen is daardoor niet zinvol omdat, zonder voorafgaand McKenzieonderzoek, het niet mogelijk is om hieruit "zomaar" een correcte keuze te maken.

De huisarts is de centrale figuur in de eerstelijnsgezondheidszorg. Het is de huisarts die, na het stellen van een diagnose, de Mckenzietherapie voorschrijft met een specifieke verwijzing naar McKenzieoefeningen. Deze McKenzietherapie kan vaak starten vóór bijkomend technisch onderzoek of ziekenhuisopname. De McKenzietherapeut is dan ook voor de huisarts een bijzondere partner. Zij werken als een team met goed overleg en feedback om de behandeling van de patiënt zo optimaal mogelijk te laten verlopen. Er wordt een behandelplan met een specifiek bewegingsprogramma opgesteld met duidelijke informatie voor de patiënt. Via dit plan, met nadruk op self-management (het zelf onder controle krijgen), tracht men (voor zo ver mogelijk) actief te blijven. Daarnaast wordt de werkhervatting of het hervatten van normale activiteiten een therapeutische doelstelling. Om de McKenzietherapie te doen slagen is de actieve medewerking van de patiënt noodzakelijk. De huisarts zal het belang van dit behandelplan bij zijn patiënt verduidelijken, wat een veel grotere slaagkans geeft. Naast de huisartsen zijn er ook heel wat artsen-specialisten in de fysiotherapie, reumatologie, orthopedie, neurochirurgie, neurologie, anaesthesie, dermatologie, mond-, kaak- en aangezichtschirurgie, e.a. die hun patiënten adviseren om de McKenzietherapie te volgen. Ook artsen-specialist dermatologie sturen nu hun patiënten door naar erkende McKenzie therapeuten voor het behandelen van jeuk t.h.v. elleboog/onderarm en jeuk t.h.v. schouderblad(en).

Heel wat patiënten hebben “mechanische” klachten, d.w.z. dat zij last krijgen door bepaalde houdingen aan te nemen (vb. beeldschermwerker) of door bepaalde belastende bewegingen uit te voeren (vb. metser). Deze symptomen of lasten kunnen pijn, een voos gevoel, een tintelend gevoel, krachtverlies en, uitzonderlijk, jeuk zijn. De meeste klachten kunnen perfect opgelost worden via houdingscorrecties en aangepaste oefeningen. In samenspraak met de patiënt wordt er steeds gezocht naar een “haalbare” oplossing voor dit probleem. Het vergt een actieve medewerking van de patiënten om de klachten, via de McKenzietherapie, op te lossen en pijnvrij te blijven. Het is echt niet gemakkelijk om bepaalde “gewoontes” betreffende houding en bewegingen, die dikwijls de oorzaak zijn van heel wat klachten, heel snel te veranderen. Dus therapietrouw en actieve inzet van de patiënt is een noodzaak om de klachten op te lossen en om niet te hervallen. Discipline is het sleutelwoord!

Om nek- en rugpijn (al dan niet met uitstraling naar de armen of benen), kaakgewrichts-, hoofdpijn of klachten aan de ledematen te kunnen doorgronden en op te lossen via de McKenzietherapie zijn het enkel de internationaal erkende McKenzietherapeuten die deze therapie perfect kunnen toepassen. De eerste taak van een McKenzietherapeut is te bepalen of de patiënt al dan niet behandeld kan worden via de McKenzietherapie. Hierdoor verliest de patiënt geen tijd, noch geld, aan een behandeling die voor hem niet zinvol is. Als een behandeling wel mogelijk is, wordt er direct bepaald welke specifieke oefeningen en houdingsinstructies op dat moment voor de patiënt noodzakelijk zijn. In de filosofie van Robin McKenzie is het belangrijk dat men leert “zichzelf te genezen”. Een McKenzietherapeut is daarom in de eerste plaats een deskundig en therapeutisch adviseur. Om deze complexe problemen van het bewegingsstelsel te kunnen doorgronden en op te lossen, via de McKenzietherapie, moet men de doorgedreven opleiding volgen en slagen voor het internationaal examen. Daarnaast zorgen "International Conferences", "Postgraduate Studies" en "Master Classes" voor een blijvende "upgrade" van de McKenzietherapeut, als een "never ending story".

Alle erkende McKenzie therapeuten, wereldwijd, kennen de meeste indicaties voor het toepassen van specifieke oefeningen voor het behandelen van klachten van het loco-motorisch stelsel (1). Maar als men zou beweren dat er in de dermatologie een indicatie bestaat om jeuk via oefeningen te behandelen, dan zou je toch heel wat verwonderde blikken zien. Zo’n 15 jaar geleden verwees arts-specialist dermatologie Dr Meuleman L. een patiënt door met jeuk t.h.v. de elleboog en onderarm, gediagnosticeerd als Brachioradiale Pruritus (BRP). Zij liet zich inspireren door het artikel van Goodwin et al. (2) waar de vraag werd geformuleerd of deze klachten toch niet van cervicale oorsprong zouden kunnen zijn, daar de “klassieke” dermatologische behandelingen niet hielpen. Bij het gebruik van het cervicaal assessment formulier van het McKenzie instituut (met een uitgebreide mechanische anamnese en klinisch onderzoek) (3) kwam tot uiting dat er voor BRP toch een mechanische component zat in het ganse verhaal: de jeuk verergerde bij lang zitten en verbeterde met rondstappen. Na het uitvoeren van heel specifieke oefeningen (herhaalde retractie en extensie) bleek de intensiteit van de jeuk ook te verminderen. Groot was onze verwondering dat de patiënt deze jeuk, na enkele sessies, volledig onder controle kreeg en de jeuk volledig verdween. Hetzelfde verhaal was te vinden met jeuk t.h.v. het scapula en de interscapulaire regio, gediagnosticeerd als Notalgia Paresthetica (NP). Ook daar bleek, via anamnese en klinisch onderzoek, er een mechanisch conflict te zijn en kon ook hier de jeuk worden behandeld met het verdwijnen ervan als resultaat. Een wetenschappelijk onderzoek en artikel drong zich op en vanaf 2014 tot 2023 werden alle gegevens genoteerd van de behandeling van 30 patiënten met BRP en 30 patiënten met NP. Het resulteerde tot het artikel “Mechanical treatment of common neuropathic itch syndromes: a retrospective observational evaluation of McKenzie method for Brachioradial Pruritis and Notalgia Paresthetica” (4). Dit artikel werd aangeboden aan het “Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology” (JEADV) en werd gepubliceerd in het decembernummer in 2025 van JEADV (zie verder). Waarom is deze studie belangrijk voor ons, kinesitherapeuten? Voornamelijk om ook deze patiënten met jeuk te kunnen behandelen, want jeuk kan soms erger aanvoelen dan pijn. En eenmaal dat de kinesitherapeuten de kennis hebben om BRP en NP te behandelen, kunnen zij dit naar alle dermatologen doorgeven opdat deze de McKenzie Methode kunnen inlassen in het multi-disciplinair behandelen van deze patiënten. Het correct bepalen van het mechanische conflict, van de aangepaste oefeningen, van de correcte info naar patiënten toe zowel curatief, preventief als bij herval, is een noodzaak. Als wij deze informatie kunnen doorgeven aan dermatologen, dan werken wij mee aan de nieuwe indicatie dat jeuk, bij BRP en NP, ook door ons kan worden behandeld en dan zet u een gigantische stap naar de ontmoeting tussen dermatologie en kinesitherapie! (1) https://www.mckenziemdt.org (2) R. Goodwin, E. Wingard and J.D.Bernhard. Brachioradial pruritus: cervical spine disease and neurogenic/neuropathic pruritus. J Am Acad Dermatol. 2003 (3) https://www.mckenzieinstitute.org/clinicians/research-and-resources/#assessment-forms (4) Patrick Van den Eynde, Chris Monten, Lieve Meuleman, Hans van Helvoirt, Geert Moyaert. Mechanical treatment of common neuropathic itch syndromes: a retrospective observational evaluation of McKenzie method for Brachioradial Pruritis and Notalgia Paresthetica, JEADV, Volume4, Issue5, December 2025, Pages 1075-1081.

“Patrick Van den Eynde, Chris Monten, Lieve Meuleman, Hans van Helvoirt, Geert Moyaert. Mechanical treatment of common neuropathic itch syndromes: a retrospective observational evaluation of McKenzie method for Brachioradial Pruritis and Notalgia Paresthetica, JEADV, Volume4, Issue5, December 2025, Pages 1075-1081.” Achtergrond Brachioradiale pruritus (BRP) en notalgia paresthetica (NP) zijn neuropathische jeuk-syndromen die vaak moeilijk te behandelen zijn en doorgaans binnen een dermatologisch kader worden behandeld. Deze studie suggereert een mogelijk verband tussen deze aandoeningen en een onderliggende cervicale of cervicothoracale pathologie. Doelstellingen De huidige studie onderzoekt de toepassing van de Mechanische Diagnose en Therapie (MDT), ook bekend als de McKenzie methode, bij de behandeling van BRP en NP. Hiermee wordt een musculoskeletaal perspectief toegevoegd aan het dermatologische behandelspectrum. Methoden Patiënten met BRP of NP en die refractair waren voor topische of systemische medische behandeling, werden doorverwezen door een arts-specialist dermatologie naar een McKenzie therapeut. Via het McKenzie cervicaal assessment formulier vond men dat extensie de “Directional Preference” (DP) was. DP is de richting van een herhaalde beweging of een houding die de symptomen vermindert of oplost, terwijl de tegenovergestelde richting de symptomen vaak oproept of verergert. Repetitieve retractie- en extensie-oefeningen werden uitgevoerd, waarbij de belasting ervan geleidelijk werd opgevoerd van zittende naar staande positie. De initiële jeuk-intensiteit, gescoord via de “Numeric Rating Scale”, werd vergeleken met het resultaat aan het einde van de behandeling en gecategoriseerd als volledige, gedeeltelijke of geen verlichting van de symptomen. Resultaten Gedurende een periode van tien jaar (2014-2023) werden 30 patiënten met BRP en 30 patiënten met NP via MDT onderzocht en behandeld. Respectievelijk 23 en 28 patiënten voltooiden hun behandeling. De effectiviteit van de behandeling was gebaseerd op door de patiënt gerapporteerde symptoomverlichting en werd gecategoriseerd als volledige vermindering, gedeeltelijke vermindering of geen effect. Conclusies De meeste deelnemers ervaarden een significante vermindering van de symptomen, met een opmerkelijk percentage (BRP: 91,3% en NP: 100%) dat een volledige genezing bereikte. Dit suggereert dat MDT een waardevolle aanvulling kan zijn voor het therapieplan voor patiënten met BRP en NP. De studie onderstreept het belang van het overwegen van musculoskeletale factoren en met name het aanpakken van de onderliggende cervicale of cervicothoracale aandoening bij de behandeling van BRP en NP, en stelt MDT voor als een aanvullende aanpak. Toekomstig onderzoek zou zich moeten richten op grotere, gerandomiseerde, gecontroleerde studies om deze bevindingen te valideren en de werkzaamheid van MDT op lange termijn te onderzoeken, wat mogelijks tot nieuwe behandelprotocollen voor deze aandoeningen zou kunnen leiden.

"Van harte proficiat aan Patrick Van den Eynde (Cred. MDT) met deze sterke en doordachte publicatie: 'Dermatologie ontmoet McKenzie'. Dit artikel getuigt van klinische scherpzinnigheid, doorzettingsvermogen en academische maturiteit. Over een periode van bijna tien jaar werd met grote zorg en consistentie klinische data verzameld, wat uiteindelijk heeft geleid tot een publicatie in het Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology (JEADV) - een erkenning die allesbehalve vanzelfsprekend is. De studie slaagt erin om op een onderbouwde en genuanceerde manier een brug te slaan tussen dermatologie en musculoskeletale zorg. Door Brachioradiale Pruritus en Notalgia Paresthetica niet uitsluitend dermatologisch, maar ook mechanisch te benaderen, wordt een nieuw en klinisch relevant perspectief geopend. Dit is geen vrijblijvende hypothese, maar een helder uitgewerkte aanpak gebaseerd op een correct MDT-assessment, duidelijke directional preference en reproduceerbare klinische effecten. Voor McKenzie-therapeuten wereldwijd onderstreept deze publicatie het belang van: - Grondige anamnese en mechanische analyse. - Correct en consequent gebruik van het assessmentformulier. - Een degelijke MDT-opleiding als noodzakelijke voorwaarde voor veilige en effectieve toepassing. Tegelijk biedt dit werk een concrete uitnodiging tot multidisciplinaire samenwerking, waarbij dermatologen en MDT-therapeuten elkaar versterken in het belang van patiënten voor wie jeuk soms erger is dan pijn. Kortom: dit artikel is niet alleen een academische verdienste, maar ook een klinische mijlpaal. Een publicatie waar de auteur, de co-auteurs én de McKenzie-gemeenschap terecht trots op mogen zijn. Nogmaals: proficiat met deze mooie bijdrage aan wetenschap en klinische praktijk." Door David Vandeput, Voorzitter & Senior Faculty van het McKenzie Instituut België (15 januari 2026).

Kan een anderstalige patiënt door Patrick Van den Eynde worden behandeld? Patrick Van den Eynde is drietalig en kan, naast Nederlandstalige, ook Frans- en Engelstalige patiënten ontvangen. Voor patiënten die het Nederlands, het Frans en het Engels niet machtig zijn wordt gevraagd om een familielid als tolk mee te brengen. Wat moet men doen als men een afspraak niet kan nakomen? Er wordt uitdrukkelijk gevraagd om een afspraak, die de patiënt niet kan nakomen, tijdig af te zeggen (ten laatste 24u vóór de afspraak) zodanig dat een andere patiënt vroeger kan worden ingepland en geholpen. Honoraria van de vaak voorkomende terugbetaalde zorg (i.o.v. RIZIV)